İSLÂM HUKUKUNDA İKİ FARKLI GEÇERLİLİK ALANI: KAZÂÎ VE DİYÂNÎ HÜKÜM AYIRIMI” BAŞLIKLI BİLDİRİNİN MÜZAKERESİ

İSLÂM HUKUKUNDA İKİ FARKLI GEÇERLİLİK ALANI: KAZÂÎ VE DİYÂNÎ HÜKÜM AYIRIMI” BAŞLIKLI BİLDİRİNİN MÜZAKERESİ

Cilt/Sayı

2006 19. cilt – 1. sayı – İslami İlimlerde Terminoloji Sorunu-I Özel Sayısı

Yazar

Halit ÇALIŞ*

*Doç.Dr. Selçuk Üniv. İlahiyat Fak

Öz

Doç.Dr. Talip Türcan’ın, diyânî-kazâî hüküm ayırımını konu edindiği tebliği, kendisinin daha önce yayımladığı çalışmalarında1 ayrıntılı olarak işlenmiş bulunan konunun genel ve başarılı bir özeti mahiyetindedir. Fikrî temelini ve önemli ölçüde materyal alt yapısını söz konusu çalışmalardan alan tebliğde, diyânî-kazâî hüküm ayırımını gerekli kılan aklî-hukukî gerekçeler, her iki alanın ana ölçütleri, bu hususu ifade etmek üzere klasik fıkıh kitaplarında kullanılan kavramlar başarılı bir şekilde tahlil edilmiştir. Bu itibarla tebliği sahibi, tebrik ve takdiri hak etmektedir. Tebliğin somut bir önerisi olmak üzere sayın Türcan, hem her iki değerlendirme biçiminin (diyânî hüküm-kazâî hüküm) de dinî olduğu hususunda kuşkuya mahal bırakılmaması, hem de bilimsel kavramların sağlıklı aktarılması ve kargaşanın önüne geçilmesi açısından ibâdât-muâmelât ayırımının gözetilmediği durumlarda, kazâî hüküm terimi yerine dünyevî ya da zahirî hüküm, diyânî hüküm terimi yerine de uhrevî ya da bâtmî hüküm tabirinin kullanılmasını teklif etmektedir.