Yeni Türk Cumhuriyetlerinde Dine Dönüş Sürecinde İslâmiyete Dair Bilgi Kaynakları: Özbekistan Örneği

Yeni Türk Cumhuriyetlerinde Dine Dönüş Sürecinde İslâmiyete Dair Bilgi Kaynakları: Özbekistan Örneği

Cilt/Sayı

2007 20. cilt – 1. sayı – Sosyal Değişme Modernleşme ve Din Özel Sayısı

Yazar

Seyfettin ERŞAHİN

Öz

Sovyet rejimi dinlere karşı düşmanca bir tavır alınca Türkistan topraklarında İslâm hakkında kitap basımı ve yayımı imkânı kalmamıştı. Yeni Türk cumhuriyetleri din ve gelenekleri ile buluşmak için dinî yayınlara izin vermişlerdir. Bu gelişme Özbekistan ‘da daha çok müşahede edilmiştir. Özbekistan Cumhuriyeti ‘nde laiklik, dinî veya İslamî mirası reddetmek anlamına gelmemekte. Aksine aşırı uçlarla, dini siyasallaştıranlarla (Vehhabilik gibi) mücadelede önemli bir araç olarak algılanmaktadır. İşle, bu akımlarla mücadele etmenin etkin araçlarından biri topluma doğru ve sağlıklı dini bilgiyi sağlamaktır. Bu da dini eğitimi devlet gözetimi ve denetiminde vermek ve dini yayınlarla mümkün görünmektedir. Dini yayın siyasetinde de bölgenin gerçeğine uygun olarak Hanefi-Maturid’ı İslâm anlayışına uygun yayınların öncelenmesi önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

İslâm, Türkistan, Orta Asya, dini yayın, Özbekistan

Abstract

With the advent of communism, Işkını was banned, forced to go underground, and accordingly, religion actually disappeared throughout most of Türkistan. Despite efforts to eradicate religion, an unprecedented revival of interest in Islamic practices, especially the spiritual traditions. followed the downfall of the Soviet Union. This process has been observed more clearly in Uzbekistan. The concept of secularism, for example, for the government of Uzbekistan, should not be viewed as a rejection of the Islam ic heritage and culture of its people. Rather, it serves as a barrier to religious extremists who are relentless in their pursuit of self-serving political goals, cloaked in the name of Islam for protection, h is a way to prevent vigilante groups from using the faith of Islam as a weapon or toot for power.

Keywords

Islam, Türkistan, Central Asia, religious publication, Uzbekistan